41 / 68
ayrıntılı biçimde ele alınırsa; enerji yönetimi, birim ürün ya
da hizmet maliyetinin azaltılmasında enerji gereksinimle-
rinin azaltılması için optimizasyon ve düzenleme stratejisi
olarak değerlendirilebilir. Bir işletmede Enerji Yönetimi
birimi üretim ve kaliteyi etkilemeden enerji giderlerinin ve
çevresel etkinin azaltılmasından sorumludur. Bu sorumlu-
luk çerçevesinde, ürün ya da hizmet üretiminde kullanılan
enerji kaynaklarının en az maliyetle sağlanmasından, geri
kazanım (özellikle ısıtma-soğutma uygulamalarında) ve
geri dönüşüm uygulamalarından, genişleme ya da bakım
periyotlarında en güncel teknolojinin takibinden ve uygu-
lanmasından, enerji tüketen cihazların en yüksek verimde
çalıştırılmasından ve kayıpların minimize edilmesinden
sorumludur.
Enerji kullanım yoğunluğu (EKY), birim alan başına yıllık
enerji tüketimini ifade eden bir tanımdır. Lombard vd. [1]
binalarda enerji tüketimini inceledikleri çalışmalarında
enerji kullanım yoğunluğunu farklı amaçlara hizmet eden
binalar için hesaplamışlardır. Okullarda EKY 262 kWh/
m
2
iken hastanelerde 786 kWh/m
2
olarak bulunmuştur.
Energystar programı kapsamında yapılmış olan bir çalış-
mada ise [2], hastanelerde EKY 1200-1500 kWh/m
2
olarak
bulunmuştur. Her iki çalışmada da hastaneler en yoğun
enerji tüketen binalar sınıfında ikinci sırada yer almaktadır.
Bu kadar yoğun enerji tüketen binalarda bir enerji yönetim
biriminin oluşturulması kesinlikle bir zorunluluktur. Bu
birimin Teknik Hizmetler ile karıştırılmaması büyük önem
taşımaktadır ve enerji yönetim birimi mevcut durum rapor-
larını ve gelecek projeksiyonlarını doğrudan üst yönetime
sunabilmelidir.
“Yeşil Hastane” konsepti içinde Enerji Yönetimi en önemli
kavramlardan birisidir. Diğer yönetim kavramları; atık yöne-
timi, tehlikeli madde yönetimi, su yönetimi, hava emiyonu
düzenleme sistemi ve yenilikçi ve çevresel tasarımlarıdır.
Bu modellerin bir arada yönetilmesi Yeşil Hastane konsep-
tini ortaya koymaktadır. Terekli vd. [3], enerji yönetiminde
alınabilecek tedbirler arasında fotovoltaik panelleri, verimli
aydınlatma sistemlerini, ısıl camları, doğal havalandırmayı,
bina otomasyon sistemini ve bina yalıtımını önermiştir. 700
yataklı bir hastanede enerji tüketim noktalarında bina oto-
masyon sistemi uygulaması, HVAC sistemlerinin kontrolü
ve tesisat sistemindeki iyileştirmeler ile yıllık CO
2
salımı
4130 ton azaltılmış ve yıllık yaklaşık % 25 enerji tasarrufu
sağlanmıştır [4]. Hoşgör [5] binaların yeşil bina olarak
tasarlanması ve işletilmesi ile konvansiyonel binalara göre
enerji kullanımında % 24-50, katı atık miktarında % 70, su
tüketiminde % 30-50, bakım maliyetlerinde % 13 ve CO
2
salımında % 33-39 azalma olabileceğini belirtmiştir.
Bu çalışmada hastanelerde enerji yönetimi hakkında
dikkat edilmesi gereken hususlar ele alınmıştır. Enerji
yönetiminde enerji etütleri, benchmarking (karşılaştırmalı
değerlendirme), kullanılan metrikler ve anket çalışmaları
ve PUKÖ döngüsünün öneminden bahsedilmiştir ve enerji
verimliliği odak noktaları belirtilmiştir. Enerji verimliliği
odak noktalarında alınabilecek basit önlemler özetlenmiş,
bir enerji politikası olarak Sağlık Bakanlığı tarafından seçi-
lecek bir pilot bölgede destek mekanizmaları ile uygula-
maların hayata geçirilmesi ve sonuçların yaygınlaştırılması
önerilmiştir.
ENERJİ YÖNETİMMODELİ
Enerji yönetiminde TS EN ISO 50001 standardı Aralık
2011’de yürürlüğe girmiştir. Bu standartta teminden itiba-
ren enerji performansına etki yapan ekipmanların, ürün ve
MART - NİSAN 2016
TTMD DERGİSİ
39