44 / 68
TTMD DERGİSİ
MART - NİSAN 2016
42
MAKALE
motorlarının verimli motorlarla değiştirilmesi projesinde
hangi bölüme ne kadar süreyle hava verilemeyeceği (bu
bölümün kullanılamayacağı süre) kesin olarak belirtilmeli
ve bölüm personelinin bilgisi dahilinde projeler hayata
geçirilmelidir. Bu verimlilik artırıcı projelerin bütçesi belir-
lenmiş olmalıdır ve proje onayından önce üst yönetimin
ekonomik analizler yoluyla onayı alınmalıdır. Her ne kadar
basit geri ödeme yöntemi projenin uygulanabilirliği hak-
kında bir fikir verse de enerji yönetim birimi uygulanacak
projenin paranın zaman değerinin de hesaba katıldığı
ekonomik analiz yöntemlerinden biri ya da birkaçı ile
raporunu sunmalıdır.
Enerji yönetiminde en sıklıkla karşımıza çıkan yönetim
modeli PUKÖ (Planla-Uygula-Kontrol et-Önlem al) dön-
güsüdür. PUKÖ döngüsü, herhangi bir konuda herhangi
bir büyüklükteki sisteme uygulanabilen bir toplam kalite
yönetimi yaklaşımıdır. PUKÖ, KAİZEN stratejisine (sürekli
iyileştirme) dayanır. PUKÖ’nün enerji yönetim stratejisi
olarak kullanılmasında ilk basamak olan planlama büyük
öneme sahiptir ve enerji etütlerine dayanır. Mevcut duru-
mun belirlenmesi ilk adımdır ve belirli metriklerle, örneğin;
birim kapalı alan başına enerji tüketimi, yatak sayısı başına
enerji tüketimi, hasta sayısı başına enerji tüketimi vb.
değerlendirme yapılmalıdır. Bu aşamadan sonra kısa, orta
ve uzun süreli verimlilik artırıcı projeler belirlenmelidir
ve enerji tüketimindeki azalma yüzdesi öngörülmelidir.
Hedefler belirlendikten sonraki aşamada iş planının
oluşturulması gerekmektedir. Bu iş planı hastane yönetimi
ve bölüm yöneticileriyle birlikte planlanırsa ileride yaşana-
bilecek aksaklıkların önüne geçilebilir. KAİZEN stratejisine
uygun olarak ilk etapta küçük önlemlerin yaratacağı etki-
nin ispatlanması enerji yönetim modeline olan inancın art-
masını sağlayacaktır. Uygulama aşamasında bütçesi, geri
ödeme süresi, iş planı vb. belirlenmiş olan projenin hayata
geçirilmesidir. Kontrol et aşaması, uygulanan projenin
ölçümlerle başarısının kontrol edildiği aşamadır. Burada
ölçüm metodolojisinin ve cihazlarının belirlenmiş olması
gerekir. Örneğin bir kazan dairesi yalıtım uygulaması
kontrol edilecek ise bir termal kamera ile kontrol işlemi
sağlanabilir. Buna karşın, bir ameliyathanedeki ısıl konfor
kontrolünde düşük hızlı pervane tipi anemometre (ya da
sıcak telli anemometre), radyant sıcaklık ölçer, sıcaklık ölçer,
nem ölçer vb. ölçüm kitine ihtiyaç vardır. Elde edilen ölçüm
sonuçları incelenerek sapmalar belirlenir. Eğer uygulama
başarılı olarak değerlendirilirse standardizasyon kısmına
geçilir. Sapmalar kabul edilemeyecek kadar büyükse
düzenlemelerden (iyileştirme) sonra ile ölçümler tekrar-
lanmak zorundadır.
Gantt tabloları bir projenin ilerleme durumunu zamana
bağlı olarak gösterdiği için bu tip uygulamalarda vazgeçil-
mez bir araçtır. Herhangi bir verimlilik artırıcı proje, Gantt
tablosuna PUKÖ stratejisine göre işlenmelidir. Tablo 2 bir
aydınlatma sistemi değişimi projesinin detaylarını sun-
maktadır. Tablo 2’de de sunulduğu üzere öncelikle mevcut
durum tespitinin yapılması uygulamayı sonraki durumla
karşılaştırma için büyük önem taşır. Mahallerdeki gerekli
aydınlatma şiddetleri mahalin kullanım özelliklerine göre
değişmektedir. CIBSE [6] aydınlatma kılavuzu, hastane-
lerde uygulanması gereken mahallere özel aydınlatma
seviyelerini ve uygulama örneklerini gösterir. Mahallerdeki
Tablo 1. Ameliyathane personeli için ısıl konfor memnuniyet anketi
Cinsiyetiniz
Erkek
Kadın
Yaşınız
<30
31-40
41-50
51-60
>60
Ameliyathanelerde
ısıl konfor
1
Çok sıcak
2
Sıcak
3
Biraz sıcak
4
Nötr
5
Biraz soğuk
6
Soğuk
7
Çok soğuk
Ameliyathane sıcaklığından
memnuniyet
1
Hiç Memnun Değilim 2
3
4
5
6
7
Çok memnunum
Ameliyat boyunca
sıcaklık dalgalanması
1
Değişken
2
3
4
5
6
7
Sabit
Nem durumu
1
Çok kuru
2
3
4
5
6
7
Çok nemli
Koku durumu
1
Koku var
2
3
4
5
6
7
Koku yok
Hava kalitesi
1
Havasız
2
3
4
5
6
7
Temiz
İklimlendirme sistemi kontrolü
1
Hiç Memnun Değilim 2
3
4
5
6
7
Çok memnunum
Pozitif basınçlandırma kavramı
1
Hiç duymadım
2
3
4
5
6
7
Oldukça bilgim var
Laminer Flow ünitesi
1
Hiç duymadım
2
3
4
5
6
7
Oldukça bilgim var